Hoe een Solinger schaar wordt gemaakt – en hoe u een goede herkent

Een nagelschaar ziet er eenvoudig uit. Twee bladen, één schroef. Dat denken de meesten.

Maar voordat een echte Solinger schaar klaar is, zijn er meer dan 80 bewerkingen nodig. Veel daarvan puur handwerk. En het verschil tussen een goedkope en een goede schaar voelt u al in de eerste seconde.

Hier leest u hoe deze scharen ontstaan – en hoe u een goede schaar zelf kunt beoordelen.

Waarom Solingen?

Solingen noemt zichzelf „Klingenstadt“ – stad van de klingen. Het gele plaatsnaambord zegt het met trots – en de stad heeft die naam verdiend.

De eerste gilden van harders en slijpers ontstonden hier ruim 600 jaar geleden. Kleine werkplaatsen en familiebedrijven gebruikten de waterkracht van de Wupper en haar zijrivieren om hun slijpstenen aan te drijven. In de loop van de eeuwen vestigden alle ambachten rond de kling zich op één plek: smeden, harden, slijpen, monteren.

Daarom heeft de naam tot vandaag gewicht. Solingen is een beschermde herkomstaanduiding. Niet elke schaar met een glanzend oppervlak mag hem dragen. In onze shop vindt u daarom een aparte categorie met gecontroleerde nagelscharen uit Solingen.

Van staalstaaf tot kling

1. De smid kiest het staal.
Dat is de eerste kwaliteitsbeslissing. De vuistregel: hoe hoger het koolstofgehalte in het staal, hoe groter de haalbare hardheid – en daarmee ook de haalbare scherpte van de snede.

2. Het smeden.
De staalstaven worden passend bij de schaargrootte verdeeld en in het Gesenk – een soort matrijs – in hun eerste vorm gebracht. Zo ontstaan de beide schaarhelften.

3. De juiste draai.
Vóór het harden krijgen de beide helften – in vaktaal Oberbeck (bovenhelft) en Unterbeck (onderhelft) – de juiste draai. Ze mogen elkaar alleen aan de bovenste snijrand raken, de zogenoemde Wate. Juist deze minimale verwringing zorgt er later voor dat de schaar snijdt en niet knelt. In dezelfde stap ontstaan ook het verzonken gat en de schroefdraad voor de verbindingsschroef.

4. Het harden.
De schaarhelften worden enkele minuten tot ongeveer 850 graden verhit en daarna in water of olie afgeschrikt. Daarna is het staal zeer hard – maar ook zo bros dat een schaar bij een val zou kunnen barsten.

5. Het ontlaten.
Daarom gaan de bladen nog even in een oven, bij ongeveer 250 graden. De spanning verdwijnt uit het staal, het wordt weer soepel. Hard, maar niet bros – precies die balans heeft een goede schaar nodig.

6. Slijpen en „Pliesten“.
Nu krijgt de schaar vorm en glans. De ruwe slijping wordt veredeld op de Pliestbock, een grote houten schijf met amaril. Alle vlakken van de schaarbladen worden daarbij glad gemaakt.

7. Het firmamerk.
Met de handpers wordt het merkstempel gezet. In een echte manufactuur is ook dat nog een handgreep.

Het beslissende moment: het „Nageln“

De twee passende schaarhelften gaan in de montagemachine, daarna wordt de schroef in de draad gedraaid. In de branche heet deze stap „Nageln“ – nagelen – ook al wordt allang een schroef gebruikt.

Dan volgt een kleine kunstgreep die geen machine goed beheerst: met een lichte hamerslag wordt de schroef minimaal gestuikt, zodat hij zich in de draad breed maakt en de nodige houvast vindt. Te vast – de schaar loopt zwaar. Te los – hij snijdt nooit netjes.

Daarna komen het fijnslijpen van de Gangstelle, het scharnierpunt, en het afsluitende richten met de hand. Ervaren monteurs kloppen de bladen met de koperen hamer na, tot de gang klopt. Een beetje als een pianostemmer die de juiste toon zoekt.

Machines kunnen veel. Dit deel behoort nog altijd de menselijke hand toe.

5 snelle tests voor een goede schaar

Het meeste controleert u in minder dan een minuut.

• 1. Schaar openen en de binnenzijde bekijken. De binnenzijde van de snede moet concaaf zijn, dus licht naar binnen gewelfd. Deze holle slijping vermindert de wrijvingsweerstand en voorkomt dat de schaar bij het knippen vastloopt.
• 2. Schaar sluiten en tegen het licht houden. Tussen boven- en onderhelft moet een fijne spleet zitten waar je doorheen kunt kijken. Die spleet is bedoeld.
• 3. Langzaam openen en sluiten. De beide helften raken elkaar altijd maar op één enkele plek. Bij het sluiten loopt dit snijpunt naar voren – tot aan de punt. Juist dat bewegende punt is de snede.
• 4. Let op de verbinding: schroef of klinknagel? Goede scharen hebben een schroefverbinding. Die is bij te stellen en maakt service zoals bijslijpen mogelijk. Geklonken scharen zijn meestal wegwerpartikelen.
• 5. Probeer ze vóór de aankoop beslist uit. U moet een gelijkmatig lichte gang voelen – en heel belangrijk: een schone snede tot aan de punt. Veel goedkope scharen knippen in het midden nog behoorlijk en falen precies daar waar het op aankomt.

Zo blijft een goede schaar goed

• Na elk gebruik droogwrijven. Vocht in het scharnierpunt is de grootste vijand.
• Af en toe een piepklein druppeltje olie op de schroefverbinding houdt de gang licht.
• Een nagelschaar alleen voor nagels, een huidschaar alleen voor huid. Papier en plakband ruineren een fijne snede razendsnel.
• Beweeg een stroeve schaar nooit met kracht. Meestal moet de schroef worden bijgesteld – niet de druk verhoogd.
• Een goede schaar kan worden bijgeslepen. Juist daarom loont de aanschaf.

Solinger ambacht – tot vandaag

Een voorbeeld: in de Dreiturm-manufactuur (J. A. Schmidt & Söhne) in Solingen worden al bijna 200 jaar scharen gemaakt. Zo’n 90 verschillende soorten scharen worden er tot op vandaag met de hand gemonteerd en eindgecontroleerd. Bij ons vindt u het complete Dreiturm-assortiment.

Precies zulke producten zoeken wij uit. Een schaar die je één keer koopt, jarenlang gebruikt – en laat bijslijpen in plaats van vervangt.

Ontdek onze Solinger scharen op nagelzange.de:

• Nagelscharen – voor vinger- en teennagels
• Huidscharen – voor de nagelriem en fijn werk
• Baardscharen – precisie voor de baardverzorging
• Alle producten van Dreiturm Solingen

Passende instrumenten: Dovo huidschaar – voor nagelriem & velletjes · Dovo baardschaar gesatineerd · Dreiturm nagelschaar met microvertanding

Passende producten